ÖZET
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (“EPDK”) tarafından hazırlanan ve 12 Mayıs 2019 tarihinde yürürlüğe giren Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği1(“Yönetmelik”) ile birlikte, yürürlükte bulunan yönetmelik2 ve tebliğ3 tek bir mevzuat haline getirilmiş olup; söz konusu yönetmelik yatırımcı açısından birçok teşvik öngörmektedir. Buna göre, lisans alma muafiyeti ve mahsuplaşma mekanizması ile öz tüketim amaçlı elektrik üretiminin önünün açılması ve çatı tipi elektrik üretiminin arttırılması hedeflenmektedir.
I. GİRİŞ
Türkiye, dokuz milyondan fazla bina stokuna sahip olmasıyla çatı üzerinde güneş enerjisi üretimi için en elverişli ülkelerden biridir. Geçtiğimiz aylarda Türkiye’nin bu potansiyelini ortaya çıkartmak amacıyla enerji alanında önemli değişiklikler yaşanmıştır. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (“EPDK”) tarafından yatırımcılar için lisans alma ve şirket muafiyeti getiren elektrik tüketicilerinin elektrik yatırımcısı da olmasına olanak sağlayan Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği (“Yönetmelik”), 12 Mayıs 2019 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu çalışmada söz konusu düzenleme ve öngördüğü yenilikler değerlendirilecektir.
I I . YÖNETMELİK İLE ÖNGÖRÜLEN DEĞİŞİKLİKLER
EPDK’nın yapmış olduğu duyuruya göre yayınlanan Yönetmelik’in amacı, tüketilen enerjinin yerinde üretilmesi ve şebekeye olan ihtiyaçlarının en aza indirilmesiyle lisanssız üretimin tüketime özgülenmiş üretim haline getirilmesidir.4 Bu düzenleme ile küçük ölçekli tesislerin enerji üretimi ile ülke ekonomisine kazandırılmaları da amaçlanmaktadır. Başvurular için artık Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi (“TEİAŞ”)’ın kapasite açıklamayacak olması ve yalnızca başvuru konusu trafo merkezi için arıza akım limiti hakkında görüşünün alınacak olması önemli gelişmeler arasında değerlendirilmektedir.5 Bu başlık altında düzenleme ile getirilen değişikliklere yer verilecek olup; mevcut sistemden farklılığı ortaya konulacaktır.
A. Lisans Alma ve Şirket Kurma Muafiyeti
Lisanssız elektrik üretimini düzenleyen Yönetmelik, düzenlemenin adından da anlaşılacağı üzere en önemli değişiklik olarak lisans öngörmemektedir. Lisans başvurusunda bulunmak üzere uyulması gereken Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği6 dikkate alındığında, lisans sürecinin ilgilisi bakımından birden fazla usuli işlemleri içeren bir prosedür olduğu kolaylıkla fark edilebilir. Söz konusu düzenleme ile, lisanssız elektrik üretimiyle küçük çapta elektrik üretecek kişilere kolaylık sağlanması öngörülmüştür. Hiç kuşkusuz lisansız üretim her tesis bakımından değil; yalnızca Yönetmelik’te tüketici surette belirtilen tesisler ile sınırlandırılmıştır. Yönetmelik’in 5.maddesinde, dokuz farklı tesise lisans muafiyeti tanınmaktadır. Buna göre, bu tesislerden belki de en önemlileri ve muhtemelen en yaygın olarak başvurulacağı iddia edilen (c) ve (ç) bentlerinde düzenlenen, “(k)urulu gücü bir megavat veya Kanunun 14 üncü maddesi çerçevesinde Cumhurbaşkanı tarafından belirlenmiş kurulu güç üst sınırına kadar olan yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisleri” ile “(ü)rettiği enerjinin tamamını iletim veya dağıtım sistemine vermeden kullanan, üretimi ve tüketimi aynı ölçüm noktasında olan, yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisleri” şeklinde tanımlanan tesislerdir.
B. Mahsuplaşma
Mahsuplaşma, Yönetmelik’in 4/1(ö) bendinde, “(b)elirli bir zaman dilimi içinde gerçekleşen, üretim ve tüketimin birbirinden düşülmesi sonucu kWh cinsinden net üretim veya net tüketim değerinin bulunması işlemi” olarak tanımlanmıştır. Bu tanımdan da anlaşılabileceği üzere, Yönetmelik kapsamında elektrik üreten kişinin ürettiği elektrik tutarı ile tükettiği elektrik tutarı arasında bir hesaplaşma söz konusu olmaktadır. Yönetmelik, “(a)ylık mahsuplaşma uygulaması” başlıklı 26. maddesinde mahsuplaşma işleminin usul ve esaslarına yer vermiştir. Bu madde hükümleri uyarınca, gerçek veya tüzel kişilere elektrik üretme imkânı tanınmış; 6. fıkrada ise bu kişilere yapacağı ödemenin nasıl hesaplanacağını düzenlemiştir. Buna göre, 4/1(l)’de belirtilen ilgili şebeke işletmecisi toplam üretim ve toplam tüketim miktarını belirtilen sayaçlardaki değerler ile Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketi (“EPİAŞ”)’a bildirecektir. Söz konusu bildirimde yer alacak olan ihtiyaç fazlası elektrik görevli tedarik şirketi tarafından on yıl süre ile satın alınacaktır. Aynı düzenlemenin 26/6(a) bendine göre, bir fatura döneminde yapılacak ödemenin hesaplanması ise yukarıda belirtilen satın alma işlemine esas teşkil eden üretim fazlası miktarın belirlenen fiyatla çarpılmasıyla hesaplanacaktır. Görevli tedarik şirketi, kendi görev alanında olan her bir üretici için bu yolu takip ederek tespit ettiği tutarları, “lisanssız üreticilere ödenecek toplam bedel (“LÜYTOB”)” olarak toplayacak ve EPİAŞ’a bildirecektir. Bu bildirim üzerine kendisine bir ödeme yapılacak, bu ödeme ile de ilgili üreticilere yukarıda hesaplanma sistemi anlatılan tutar üzerinden, kendisine ödeme beşinci gününe kadar ödeme yapacaktır. Sistemde enerji çekilmesi, yani tüketimin üretimden fazla olduğu görüldüğü takdirde 26/7 uyarınca tedarikçi ve tüketici arasındaki sözleşmeye göre tahsil edilecektir.
Yönetmelik’in 27. maddesine göre, bu Yönetmelik kapsamında üretici sayılan kişiler, 26. madde uyarınca görevli tedarik şirketi tarafından yapılan iş ve işlemlere bildirim tarihinden itibaren üç gün içinde itiraz edebilecektir. Bu itiraza görevli tedarik şirketi beş gün içinde 27/2 hükmü uyarınca cevap verecektir. Yönetmelik’e göre artık yeni yapılan tüm başvurular aylık mahsuplaşma kapsamına girmiştir. Mahsuplaşma düzenlemesi kapsamında tüketim kapsamındaki üretim için kendi tü%50 indirimin ve mahsuplaşma sonrası oluşacak olan üretim fazlası için kendi dağıtım tarifesine uygulanacak olan indirimin sektörünün önünü açacak teşvikler olduğu ifade edilmiştir.7 Elektrik üretiminde güneş enerjisini teşvik eden bu yasal gelişmelerin uygulamada görülmesi ile Türkiye’nin büyük kazanımlar elde edeceği, her 1000 MW’lık GES’in 110 milyon dolarlık doğalgaz ithalatının önüne geçtiği ifade edilmiştir.8
Kurumların öz tüketimini destekleyen aynı zamanda ticari bir şekilde de ürettikleri elektriği kullanmalarını sağlayan bu yöntem, birçok ülkede uygulanan Elektrik Satış Anlaşması (Corporate Power Purchase Agreement-“PPA”) gibi sözleşmelerin hukuksal bir temelini oluşturacaktır.9 Uygulanmakta olan saatlik mahsuplaşma yerine, getirilen bu düzenleme ile aylık mahsuplaşmanın hayata geçirilmesi yatırımcılar tarafından son derece olumlu karşılanmaktadır. Resmi tatillerde ve hafta sonları fabrikaların çalışmaması hatta turizmde çoğu iş yerinin mevsimlik çalışması sebebiyle işyerlerinde fabrikalarda tüketim olamamakta ve mahsuplaşmanın saatlik bir şekilde yapılması fizibiliteleri kötü yönde etkilemekteydi. Bu sebeple aylık mahsuplaşma çok önemli bir adımdır, fakat sektörde yıllık mahsuplaşmaya geçilmesi konusunda bir beklenti olduğunu, böyle bir gelişme yaşanırsa aylık tüketim değerleri değişiklik gösteren işletmelerin de lisanssız elektrik üretimine yönelmesi beklenmektedir.10
C. Kamulaştırma Yasağı
Yönetmelik’in 32.maddesinde ise, EPDK tarafından lisansız üretilen elektrik faaliyetinin kamulaştırılamayacağı veya üzerinde sınırlı ayni hak kurulamayacağı açıkça düzenlenmiştir. Bu düzenleme ile elektrik üretmek isteyen üreticilere, adeta güvence tanınmaktadır. Buna karşın, belirtmek gerekir ki söz konusu yönetmelik hükmünün üst normlara uygunluğu tartışmalıdır. Şöyle ki, Anayasanın 46. maddesi gereği kamu yararı gerektirdiğinde idareler kamulaştırma yapabilir. Aynı şekilde 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu gereği, idare kamu yararı gerektirdiğinde özel hukuk kişilerin taşınmaz mallarının mülkiyetini iktisap edebilir. Buna karşın söz konusu yönetmelik hükmü, kanuni bir dayanağı bulunmaksızın kanuna aykırı bir hüküm ihtiva etmektedir.
D. Lisansız Elektrik Üretiminin Denetimi
Yönetmelik, 31. Maddesi uyarınca, lisanssız elektrik üretimi yapan kişilerin faaliyetlerinin EPDK tarafından denetleneceğini öngörmektedir. Buna göre, bu denetim faaliyetinin herhangi başka bir kuruma verilmemesi, bilhassa merkezi teşkilat olan Bakanlığa verilmesi ile, bu konunun denetiminin güçlü bir kamu kuruluşuna verildiğini göstermektedir. Bu durumda EPDK’ya da geniş bir hareket alanı bırakıldığını söylemek isabetli olacaktır. Bunun yanında yönetmelikte öngörülen üst sınırın kural olarak 10 kW olduğu düşünülürse güvencenin miktarı daha net olarak anlaşılabilir, nitekim 2019 yılında yapılan bir hesaplamaya göre bir ayda ortalama 124 TL fatura ödeyen bir tüketici yılda yaklaşık 2.372 kW/ saat elektrik kullanacaktır. Aynı tüketicinin 10kW/saat güce sahip bir güneş paneline sahip olması ise yılda ortalama 28.500 kW/saat civarında elektrik üretmesini sağlayacaktır.11 Aynı zamanda EPDK tarafından yayınlanmış Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Tarafından Yürütülen Taşınmaz Temini İşlemlerine İlişkin Usul ve Esaslar12 düzenlemesi de göz önünde bulundurulursa bu madde EPDK’yı bu yönetmelik kapsamında lisanssız elektrik üreten tüzel veya gerçek kişilere karşı kısıtlamaktadır.
Bu değerlendirmenin yanı sıra aşağıda ele alınan, başvuruların reddedilmesi sırasında EPDK yetkisinin sınırlandırılması, söz konusu yönetmeliğin lisanssız elektrik üretimini düzenlemesinin yanında büyük bir teşvik unsuru olarak başvurulduğu da görülmektedir.
I I I . LİSANSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİ BAŞVURUSU USUL VE ESASLARI
A. Lisansız Üretim Kapsamında Yer Alan Tesisler
Yönetmelik’in, 11. Maddesinde, başvuruda bulunabilecek tesisler düzenlenmiştir. Söz konusu düzenlemenin 1. fıkrasında belirtilen tesisler için, 10kW dahil olmak üzere, 10kW’a kadar genel bir limit konulmuştur. Söz konusu tesisler, 5. maddede lisans alma muafiyeti tanınan tesisler olarak tanımlanmıştır. Bu kapsamda öngörülen tesisler, lisans almaktan ve şirket kurmaktan muaf tutulmuştur. Burada güneş enerjisi üzerine proje edilen tesislerin yalnızca çatı ve cephe uygulaması olması bazı istisnalar dışında kabul edilmiştir. Bu istisnalardan biri de 11/4 hükmünde belirtilen “tarım arazilerinin bir kısmında tarımsal sulama yapılması amacıyla” kurulacak olan ve güneş enerjisine dayanan üretim tesisleridir. Aynı zamanda Elektrik Piyasası Kanunu’nun13 14. maddesine de bir atıf yapılmış ve buradaki tesislerin de başvuruda bulunabilmesinin önü açılmıştır14.
B. Başvuru Usulü
Başvurularda izlenecek yol, sırasıyla şöyledir: başvuru süreci başvuruların alınması ve derlenmesi, başvuru evraklarının değerlendirilmesi, değerlendirme sonuçlarının internet sayfasında ilanı, eksikliklerin başvuru sahibine bildirilmesi, kısa devre akım limitine ilişkin TEİAŞ’tan görüş istenmesi, TEİAŞ’ın kısa devre akım limitine ilişkin görüşünü bildirmesi, başvuruların teknik değerlendirmesinin yapılması, sonuçların internette ilanı ve tebliğ, teknik değerlendirme raporunun EİGM’ye bildirimi ve EİGM’nin teknik değerlendirme yapması ve raporun olumlu olması sonucu bağlantı anlaşmasına çağrı mektubunun başvuru sahibine tebliğ edilmesi aşamalarından oluşmaktadır.
C. Başvuruların Evrak Yönünden ve Teknik Yönden Değerlendirilmesi
Yönetmeliğin 10. maddesi, başvuruların alınmasını düzenlemektedir15. Bu maddede başvuruların reddedilmesi konusunda ilgili şebeke işletmecisi kısmen de olsa kısıtlamaya tabi tutulmuş ve EPDK tarafından belirlenmiş belgelerin dışındaki bir belge eksikliği sebebiyle başvurunun reddedilmesi yolu kapatılmıştır.
Başvuruların değerlendirilmesi de madde 12/2’de yer alan şekilde, TEİAŞ16, TEDAŞ17 ve ilgili şebeke işletmecisinin birer temsilcisinden oluşan kurul tarafından yapılması öngörülmektedir. Bu kurulun başvuruyu evrak yönünden değerlendirmek için on beş gün süresi vardır. Başvurularda evrak eksikliği tespit edildiği takdirde, başvuru evrak yönünden değerlendirmeyi geçemeyecektir ve sonuç öğrenildikten sonraki üç iş günü içinde başvuran kişiden ay sonuna kadar evrakları tamamlaması istenecektir. Teknik aşamaya geçebilen başvurular ise 14. maddede belirtilen usul ile değerlendirilecektir.
D. Bağlantı Anlaşmasına Çağrı Mektubu
Başvurunun yukarıda bahsedilen iki aşamayı da geçtikten sonraki akıbeti 15 ve 16. maddelerde düzenlenmiştir. Eğer başvuru reddedilmiş ise ret gerekçesini içeren belge, diğer belgelerle beraber başvurana iade edilir. Bağlantı başvurusuna uygun bulunan başvuru ise Bakanlık Enerji İşleri Genel Müdürlüğü’ne (“EİGM”) gönderilir. EİGM, bu başvuru üzerinden otuz işgünü içerisinde teknik değerlendirmesini yapar ve ilgili raporu şebeke işletmecisine gönderir. Belgelerde hata veya eksik bulunması halinde ise başvurucuya bildirimde bulunulur ve uygunsuzluğun giderilmesi istenir. Yönetmelik iki tür bağlantı görüşü öngörmüştür: (a) komisyon tarafından verilen ve olumlu olması halinde rüzgar ve güneş enerjisi dışındaki yenilenebilir enerji kaynaklarından lisanssız elektrik üretilmesine ilişkin görüş ve (b) rüzgar ve güneş enerjisine dayalı başvuruların EİGM tarafından yukarıda anlatılan teknik değerlendirme aşamasından geçtikten sonra oluşturulan görüştür. Söz konusu görüşü olumlu olan başvurularda ise bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu düzenlenerek başvuran kişi bir bağlantı anlaşması yapmaya davet edilir. Bu aşamaya kadar olan süreç yaklaşık dört ay sürmektedir18. Yönetmeliğin 17. maddesi uyarınca, çağrı mektubu tebliğ edilen kişiler tebliğ tarihinden itibaren yüz seksen gün içinde projeyi bakanlık yahut bakanlığın yetki verdiği kuruma sunacaktır. Bu onay verilen süre içinde alındıktan sonra ilgili şebeke işletmecisi, başvuran ile otuz gün içinde sözleşme imzalamak zorundadır.
IV. SONUÇ
Türkiye’de elektrik üretim sektöründe, yatırımcılar tarafından uzun süredir öz tüketim amaçlı lisanssız elektrik üretiminin önünü açacak düzenlemeleri beklediklerini, bu uygulamanın yürürlüğe girmesiyle çatı tipi elektrik üretiminde hızlı bir şekilde artış yaşanacağını ifade edilmiştir19. Dünyadan örneklere bakıldığında da tüm dünyada güneş enerjisi ile elektrik üretimi konusunda hızlı gelişmeler yaşanmaktadır. Hindistan’ın 2020 yılına kadar güneş enerjisi panellerindeki enerji kapasitesini 40 GW’ye çıkarması öngörülmektedir. Yenilenebilir enerji konusunda en gelişmiş ülkelerden olan Almanya ise, 2030 yılı itibariye tamamen yenilebilir enerji kullanmayı hedeflemekte, 10 yıl için 42 GW solar çatı kapasitesi oluşturmayı öngörmektedir. Almanya’ya göre daha az çatı doluluk oranına sahip olan ve 1,5 kat daha fazla güneşlenme süresine sahip olan Türkiye’nin 5 GW’lik 2023 hedefiyle yetinmeyip potansiyelini önümüzdeki yıllarda göstermesi beklenmektedir.20 Söz konusu düzenleme ile, lisanssız elektrik üretimi yapabilme imkânı, mahsuplaşma mekanizması gibi birçok farklı yenilik getirmiştir. Özellikle lisans alma süreci çok aşamalı bir süreç olduğu için küçük çaplı işletmelere kolaylık sağlanmıştır. Ayrıca artık bütün tesislerin aylık mahsuplaşmaya tabi olmasıyla, günlük mahsuplaşmada yaşanan hafta sonu kayıpları büyün oranda giderilmiş olacaktır. Başvuruların değerlendirilmesi de TEİAŞ, TEDAŞ ve ilgili şebeke işletmecisinin birer temsilcisinden oluşan kurul tarafından yapılacaktır.
Enerji piyasasında söz konusu Yönetmelik ile yenilebilir enerji üretimi artacağı ve çatı tipi elektrik üretiminde hızlı bir şekilde artış yaşanacağı ve küçük tesislerin de ülke ekonomisine katılmasına fayda sağlayacağı değerlendirilmektedir.
KAYNAKÇA
HAKAN ERKAN, “Gensed Yeni Yönetmelik Bilgilendirme Notu”, https://www.solarbabatr.com/gensed-yeni-yonetmelikbilgilendirme-notu/ (Erişim Tarihi: 01.03.2020)
HAKAN ERKAN, “Güneş Yatırımları İçin Uygun Finansman Koşulları Oluşturulmalı”, Enerji ve Çevre Dünyası Dergisi, Temmuz – Ağustos 2019, ss. 24-26.
HALIL DEMIRDAĞ, “Güneş Enerjisinde Elde Ettiğimiz Başarıyı Destekleyen Her Adım Çok Önemli”, Enerji ve Çevre Dünyası Dergisi”, Temmuz – Ağustos 2019, s. 20.
KUTAY KALELI, “Çatı Alanlarının Üçte Biri Güneş Enerjisi Kurulumuna Uygun, Enerji ve Çevre Dünyası Dergisi”, Temmuz – Ağustos 2019, S. 151, s. 22.
LEVENT BAŞAK, “Almanya Anlaşmasının 5. Maddesinin (3) Numaralı Fıkrasının (B) Bendi Kapsamında Elde Edilen Gelirlerde Vergilendirme Yöntemi”, Yaklaşım Dergisi, Ekim 2019, S. 322, s. 68.
ÖZLEM EGE POLAT, “Yeni Lisanssız Elektrik Üretimi Yönetmeliği ve İlgili Düzenlemelerin Yenilenebilir Enerji Sektörüne Getirdikleri, Enerji ve Çevre Dünyası Dergisi”, Temmuz – Ağustos 2019, S. 151, ss. 30-32.
DİPNOT
1 Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği, RG. 12.05.2019, Sayı: 30772.
2 RG. 02.10.2013, Sayı: 28783
3 Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmelikte ve Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmeliğin Uygulanmasına İlişkin Tebliğ (23.03.2016 tarih, ve 29662 sayılı Resmi Gazete)
3 Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmelikte ve Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmeliğin Uygulanmasına İlişkin Tebliğ (23.03.2016 tarih, ve 29662 sayılı Resmi Gazete)
5 Erkan,
6 RG. 02.11.2013, Sayı: 28809.
7 Halil Demirdağ, “Güneş Enerjisinde Elde Ettiğimiz Başarıyı Destekleyen Her Adım Çok Önemli”, Enerji ve Çevre Dünyası Dergisi, Temmuz – Ağustos 2019, s 20.
8 Demirdağ, s 20.
9 Özlem Ege Polat, “Yeni Lisanssız Elektrik Üretimi Yönetmeliği ve İlgili Düzenlemelerin Yenilenebilir Enerji Sektörüne Getirdikleri”, Enerji ve Çevre Dünyası Dergisi, Temmuz – Ağustos 2019, s. 31.
10 Erkan, s. 30-32.
11 Levent Başak, “Almanya Anlaşmasının 5. Maddesinin (3) Numaralı Fıkrasının (B) Bendi Kapsamında Elde Edilen Gelirlerde Vergilendirme Yöntemi”, Yaklaşım Dergisi Ekim 2019, Sayı 322, s. 68.
12 RG. 02.02.2018, Sayı: 30320.
13 Elektrik Piyasası Kanunu, RG. 30.03.2013, Sayı: 28603.
14 Lisanssız yürütülebilecek faaliyetler yan başlıklı 14. maddede geçen tesisler şunlardır: (a) İmdat grupları ve iletim ya da dağıtım sistemiyle bağlantı tesis etmeyen üretim tesisi, (b) Kurulu gücü azami bir megavatlık yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisi, (c) Belediyelerin katı atık tesisleri ile arıtma tesisi çamurlarının bertarafında kullanılmak üzere kurulan elektrik üretim tesisi, (ç) Mikrokojenerasyon tesisleri ile Bakanlıkça belirlenecek verimlilik değerini sağlayan kojenerasyon tesislerinden Kurulca belirlenecek olan kategoride olanları, (d) Ürettiği enerjinin tamamını iletim veya dağıtım sistemine vermeden kullanan, üretimi ve tüketimi aynı ölçüm noktasında olan, yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisi.
15 Aynı maddenin 1. fıkrası ise lisans alma ve şirket kurma muafiyetini düzenleyen 5/1’e atıf yapmaktadır.
16 Türkiye Elektrik Üretim Anonim Şirketi’ni ifade eder.
17 Türkiye Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi’ni ifade eder.
18 Polat, s. 31.
19 Demirdağ, s 20.
20 Kutay Kaleli, “Çatı Alanlarının Üçte Biri Güneş Enerjisi Kurulumuna Uygun, Enerji ve Çevre Dünyası Dergisi”, Enerji ve Çevre Dünyası Dergisi, Temmuz – Ağustos 2019, s. 22







