ÖZET
Yetkili Müesseseler (döviz büroları), Hazine Müsteşarlığına (“Müsteşarlık”) bağlı T.C Hazine ve Maliye Bakanlığı’nca (“Bakanlık”) tespit edilen usul ve esaslar çerçevesinde dövize ve kıymetli madenlere ilişkin işlemler yapmasına izin verilen anonim şirketlerdir1. Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ (Tebliğ No:2018-32/45) (“Tebliğ”) uyarınca, kuruluş izni, anonim şirket kuruluş işlemleri ve faaliyet izni olmak üzere toplam üç aşamadan oluşan kuruluş mekanizması sonrasında döviz alım-satım işlemleri yapabilme ehliyetine sahip yetkili müesseseler yine aynı mevzuat çerçevesinde faaliyetlerini sürdürmektedirler.
I. GİRİŞ
30.01.2018 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan No’lu Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ halk arasında döviz büroları olarak isimlendirilen yetkili müesseselerin kuruluş, faaliyet, şube açma, yükümlülük ve denetimlerine dair usul ve esasları düzenlemektedir. Tebliğ uyarınca, yetkili müesseseler, faaliyet alanları bakımından A grubu yetkili müesseseler ve B grubu yetkili müesseseler olmak üzere ikiye ayrılırlar. Her iki tür yetkili müessesler bakımından da faaliyete geçebilmeleri yönünden Tebliğ’de düzenlenen şart ve prosedürleri gerçekleştirmiş olmaları aranmaktadır. İşbu makalede, Tebliğ ve diğer mevzuat hükümleri çerçevesinde yetkili müesseselerin tabi olduğu usul ve esaslar, kuruluş mekanizması (kuruluş izni, anonim şirket kuruluş işlemleri ve faaliyet izni) ve faaliyetleri ele alınacaktır.
II. İLGİLİ MEVZUAT
Yetkili müesseselere ilişkin usul ve esasların düzenlendiği mevzuatı, ana mevzuat ve yardımcı mevzuat olarak iki ayrı başlık altında incelemek yerine olacaktır. Bu bağlamda, yetkili müesseselere ilişkin ana mevzuat; 1567 Sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun (“Kanun”), Türk ParasıKıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Karar ve Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Karar’a ilişkin Tebliğ’den oluşmaktadır. Yardımcı mevzuat ise 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (“TTK”), 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, Vergi Usul Kanunu, T.C. Merkez Bankası’nın I-M sayılı Genelgesi ve Sosyal Güvenlik Mevzuatı olarak kategorize edilebilir. Ana mevzuat, yetkili müesseslerin kuruluş ve faaliyetlerine ilişkin genel, çerçeve ve zorunlu düzenlemeleri içerirken; yardımcı mevzuat hükümleri ise çoğunlukla yetkili müesseselerin tabi oldukları vergisel yükümlülükleri veya mevzuata aykırılık halinde karşılaşılabilecek olası cezai müeyyideleri düzenlemektedir.
III. YETKİLİ MÜESSESELERİN KURULUŞU
A. Kuruluş İzni Başvurusu ve Ön İzin
Tebliğ’in 5. maddesi uyarınca; yetkili müesseselerin kurulması ve faaliyete geçmesi için Müsteşarlık’tan izin alınması şarttır. Tebliğ’in 6. maddesi ise; kurulmasına izin verilecek yetkili müesseselerin kuruluş şartlarını düzenlemektedir. İşbu maddede yer alan şartları sağlayan yetkili müesseseler için Tebliğ’in 7. maddesinde Müsteşarlık’a yapılacak başvuruya eklenmesi gerekli bilgi ve belgeler sıralanmıştır. Tebliğ’in 6. maddesinde yer alan şartları sağlayan ve bu doğrultuda Tebliğ’in 7. maddesinde öngörülen gerekli bilgi ve belgeler ile Müsteşarlık’a başvuruda bulunan kuruculardan Tebliğ’in 8. maddesi uyarınca Müsteşarlıkça uygun görülenlere TTK hükümlerince anonim şirket kurabilmeleri için izin verilir.
Tebliğ’in 6. maddesi uyarınca kurulmasına izin verilecek yetkili müesseselerin taşıması gereken şartlar aşağıdaki gibidir:
a) Anonim şirket olması, şirketin ana sözleşmesinde yer alan ticaret unvanında yetkili müessesenin faaliyet göstereceği alana göre “Yetkili Müessese” veya “Sınırlı Yetkili Müessese” ibarelerinin bulunması, b) Münhasıran yetkili müesseselerin faaliyet konuları ile iştigal etmek üzere kurulması, ödenmiş sermayesinin A grubu yetkili müesseseler için 5 milyon TL; B grubu yetkili müesseseler için ise 1 milyon TL’den az olmaması, c) Türkiye’de yerleşik her bir kurucu ortak ve tüzel kişi kurucu ortaklarda yüzde on veya daha fazla ortaklık payı bulunan kişiler ile şirket genel müdürünün, yönetim kurulu üyelerinin, imza yetkisini haiz çalışanlarının ve A grubu yetkili müesseseler için iç kontrol görevlilerinin Tebliğ’de gösterilen şartları haiz olması, d) Hisse senetlerinin nama yazılı olması ve nakit karşılığı çıkarılması ve son olarak ana sözleşmelerinin Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında mevzuat hükümlerine uygun olması2.
İşbu şartları sağlayan yetkili müesseselerin kurucularının, Tebliğ’in 7. maddesinde sıralanan başvuruya eklenmesi gerekli bilgi ve belgeler ile Müsteşarlık’a yapacakları başvuru sonucunda Müsteşarlıkça uygun görülenler kuruluş izni aşamasını tamamlamaktadırlar. Unutulmamalıdır ki; işbu hükümler kapsamında Müsteşarlık’tan kuruluş izni alan kurucular aşağıda açıklanacak diğer kuruluş prosedürlerini tamamlamadığı diğer bir anlatımla faaliyet izni edinmedikleri sürece yetkili müessese olarak aşağıda açıklanacak olan faaliyetlerde bulunamayacaklardır.3
B. Anonim Şirket Kurulması
Tebliğ’in 7. maddesinde öngörülen gerekli bilgi ve belgeler ile Müsteşarlık’a başvuruda bulunan kuruculardan Tebliğ’in 8. maddesi uyarınca Müsteşarlıkça uygun görülenlere TTK hükümlerince anonim şirket kurabilmeleri için izin verilir. Kurucular, kuruluş izni tarihinden itibaren 90 gün içerisinde yetkili müessesenin kuruluş işlemlerini tamamlayarak faaliyet izni almak üzere Müsteşarlık’a başvururlar. Söz konusu süre içerisinde başvuru yapmayan şirketlerin kuruluş izni iptal edilmiş sayılır. Müsteşarlık zorunlu hallerin tevsiki kaydıyla, söz konusu süreyi en fazla 90 güne kadar uzatabilir. Özetlemek gerekirse, yetkili müesseselerin kuruluşunun işbu aşamasında TTK’daki anonim şirketlerin kuruluşuna ilişkin hükümler uygulanacak olup; sürecin tamamlanabilmesi için Müsteşarık’tan alınmış kuruluş izninin yanı sıra T.C. Ticaret Bakanlığı’ndan alınmış kuruluş izni yazısının da ticaret siciline sunulması gerekmektedir.
C. Faaliyet İzni
Yukarıda anlatılanlar ışığında, kuruluş izni alan kurucuların, kuruluş izninin verildiği tarihinden itibaren 90 gün içerisinde yetkili müessesenin kuruluş işlemlerini tamamlayarak faaliyet izni almak üzere Müsteşarlık’a başvuruda bulunması gerekmektedir. Bu doğrultuda söz konusu 90 günlük süre içerisinde anonim şirket kuruluş işlemlerini tamamlayan kurucular, Tebliğ’in 9. maddesi uyarınca; aşağıda belirtilen belgeleri de başvurularına ekleyerek faaliyet izni almak üzere Müsteşarlık’a başvururlar. a) Ana sözleşmenin yayınlandığı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi’nin bir nüshası, b) Ortaklar tarafından şirket ana sözleşmesinde taahhüt edilen asgari şirket sermayesinin nakden ve defaten ödendiğini gösterir bankadan alınacak belge, c) Ödenmesi gereken harcın ödendiğini tevsik eden belge, d) Ödenmiş sermaye miktarının onda birine karşılık gelen tutarın Kamu Sermayeli Bankalar veya Kamu Sermayeli Katılım Bankalarından birine yatırıldığını tevsik eden belge ya da aynı tutarda teminat mektubu, e) A Grubu Yetkili Müesseseler için 500 bin Türk Lirası; B grubu yetkili müesseseler için 200 bin Türk Lirası başvuru ücretinin yatırıldığını tevsik eden belge, f) Tebliğ’in 26.maddesi uyarınca kamera veya görüntü kayıt sisteminin usulüne uygun olarak kurulduğunu tevsik eden belgeler, g) Müsteşarlıkça kurumsal yönetime ilişkin belirlenecek veya talep edilecek diğer şartları taşıdığına dair bilgi ve belgeler, h) A grubu yetkili müesseseler için iç kontrol görevlisi atandığına dair yönetim kurulu kararı veya açık bir şekilde ve yazılı olarak devredilmesi şartıyla bir veya birden fazla yönetim kurulu üyesinin iç kontrol görevlisi olarak atandığına ve gerekli yetkilerle donatıldığına dair yazılı belge, i) Müsteşarlıkça gerekli görülecek diğer belgeler4.
Yukarıda sayılanlara ek olarak; Tebliğ’in 9. maddesinin 5. bendinde, yetkili müesseseler bakımından faaliyet izni alınmadan önce gerçekleştirilmesi gereken diğer bir prosedür daha düzenlenmektedir. İlgili bent uyarınca; yetkili müesseseler, internet sitelerinin açıldığını ve merkezlerinin açık adresinin resmi internet sitesine eklendiğini faaliyet izni almadan önce Müsteşarlık’a bildirmek zorundadır. Belirtilmelidir ki; yukarıda sayılan belgelerin başvuruya eklenmesi zorunlu olup; Müsteşarlıkça yapılan inceleme neticesinde durumları uygun görülen yetkili müesseselere faaliyette bulunma izni verilerek, şirket adına “Yetkili Müessese İzin Belgesi” düzenlenir. Tebliğ’in 13. maddesi uyarınca; “Yetkili Müessese Faaliyet İzin Belgesi” bulunmayan gerçek veya tüzel kişiler ticari amaçla döviz alım satımı yapamazlar. Yetkili müessese faaliyet izni alınmasının akabinde, bir diğer 90 günlük süre ile karşılaşılmaktadır. Yetkili müesseseler faaliyette bulunmak üzere izin alınan adreste faaliyete başlandığına dair ilgili vergi dairelerinden alınacak yoklama tutanağını, faaliyet izni tarihinden itibaren 90 gün içerisinde Müsteşarlık’a göndermek zorundadır. Şirket adına düzenlenen “Yetkili Müessese İzin Belgesi“ faaliyette bulunmasına izin verilen yetkili müesseselerin merkezleri adına düzenlenen imzalı soğuk damgalı bir belge mahiyetinde olup; söz konusu belgenin, yetkili müessesenin merkezinde herkesin görebileceği şekilde asılı bulundurulması zorunludur. Bununla birlikte, Tebliğ’in 10. maddesi tahtında, yetkili müessese faaliyet izni almak isteyen kurucunun yurt dışında yerleşik bir kişi olması durumunda, Tebliğ’in 7. maddesi hükümleri kıyasen uygulanacak olup; başvuruya eklenmesi gereken ilave bilgi ve belgeler, Tebliğ’in 10. maddesinde detaylı bir şekilde belirtilmiştir.
IV. YETKİLİ MÜESSESE TÜRLERİ VE FAALİYETLERİ
Yetkili müesseseler, faaliyet konularına göre A grubu yetkili müesseseler ve B grubu yetkili müesseseler olmak üzere ikiye ayrılırlar. Tebliğ’in 13. maddesi tahtında, yetkili müesseselerin A grubu veya B grubu olduklarını belirtir ibareleri iş yerlerinde veya tabelalarında herkesin görebileceği şekilde bulundurmaları zorunludur. Tebliğ’in 4. maddesinde, öncelikle B grubu yetkili müesseselerin bulunabilecekleri faaliyetler belirtilmiş olup; A grubu yetkili müesseselerin, B grubu yetkili müesseselere ilaveten bulunabilecekleri faaliyetleri ayrı bir bent halinde açıklama yöntemi benimsenmiştir. Bu bağlamda, öncelikle B grubu yetkili müesseselerin bulunabilecekleri faaliyetlerin açıklanması daha doğru olacaktır. Şöyle ki; B grubu yetkili müesseseler aşağıdaki faaliyetlerde bulunabileceklerdir: a) Kaydi para hariç yabancı paraları almak ve satmak, b) Kaydi para hariç yabancı paraları daha küçük veya daha büyük küpürlerle, ayrı cins kaydi para hariç yabancı paralarla değiştirmek, c) Merkez Bankasınca tespit edilen usul ve esaslar çerçevesinde dövizi natık çekleri satın almak, d) Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü tarafından üretilen basılı altınlar (milli ziynet ve meskük ve benzeri) ile bir kilogramdan küçük bar veya külçe şeklindeki standart işlenmemiş altınların alım satımını yapmak, e) Aynı iş günü içerisinde transfer emrinin verilmesi veya işleme konu fiziki teslimatın yapılması şartıyla; bankalar, yetkili müesseseler ve müşterileriyle bankacılık aracılığıyla yapılan transferler yoluyla yabancı para almak, satmak ve ayrı cins yabancı paralarla değiştirmek5.
Tebliğ, B grubu yetkili müesseselerin yukarıda sayılanlar dışında herhangi bir faaliyette bulunmasına cevaz vermemektedir. Bununla birlikte B grubu yetkili müesseseler, ticaret unvanlarında, iş yeri açma ruhsatlarında, ilan ve reklamlarında, iş yerlerinde veya internet sitelerinde bu faaliyetler haricinde işlem yaptıkları izlenimini yaratacak hiçbir kelime, deyim ve işaret kullanamazlar. A grubu yetkili müesseseler ise Tebliğ’in 4. maddesinin birinci ve ikinci fıkrasında yer alan faaliyetlerde bulunabilen yetkili müesseseleri ifade etmekte olup; A grubu yetkili müesseseler, Tebliğ’in 4. maddesinin birinci ve ikinci fıkrasında belirtilen faaliyetler haricinde herhangi bir faaliyette bulunamazlar. Ayrıca, ticaret unvanlarında, iş yeri açma ruhsatlarında, ilan ve reklamlarında, iş yerlerinde veya internet sitelerinde bu faaliyetler haricinde işlem yaptıkları izlenimini yaratacak hiçbir kelime, deyim ve işaret kullanamazlar.
Yukarıdakilere ilave olarak, Tebliğ’in 4. maddesinde belirtilen yalnızca A grubu yetkili müesseslere özgü faaliyetler şunlardan ibarettir: a) Borsaya üye olmak kaydıyla, ilgili yönetmelik ve mevzuat hükümleri çerçevesinde kıymetli taşlar ile standart ve standart dışı işlenmemiş kıymetli madenlerin ithalini, ihracını ve borsada sürdürülmekte olan kıymetli maden ve taşlara ilişkin işlemleri yapmak, b) Aynı iş günü içerisinde transfer emrinin verilmesi veya işleme konu fiziki teslimatın yapılması şartıyla; bankalar, yetkili müesseseler ve müşterileriyle transfer gerçekleştirebilen kuruluşlar aracılığıyla yabancı para almak, satmak ve ayrı cins yabancı paralarla değiştirmek, c) Elektronik para kuruluşu ve ödeme kuruluşlarının temsilcisi olarak faaliyet göstermek, d) Müsteşarlıkça izin verilmesi halinde merkez ve/veya şube adresleri ile uygun görülen diğer yerlerde para makineleri aracılığıyla yabancı para alım satımı ve buna ilişkin işlemleri yapmak, e) Tutar sınırlaması olmaksızın banka kartları ve 10 bin ABD Dolarına kadar ön ödemeli kartlar aracılığıyla yabancı para alım satımı yapmak, f) Müsteşarlıkça belirlenecek usul ve esaslar dâhilinde Müsteşarlık’tan izin alınması şartıyla, yurt dışına madeni yabancı para veya Türk Lirası banknot sevkiyatı gerçekleştirmek, g) Müsteşarlıkça uygun görülen diğer faaliyetleri gerçekleştirmek.
İster A grubu olsun ister B grubu olsun bütün yetkili müesseselerin, Tebliğ’in 13. maddesi uyarınca, ABD Doları ile Avro olmak üzere en az iki döviz kurunun alış ve satış bilgilerini herkesin görebileceği şekilde iş yerlerinde bulundurmaları zorunludur.
Tebliğ’in 4. maddesi, yukarıda belirtilenler dışında, yetkili müesseselerin faaliyette bulunamayacağı birtakım hususları da düzenlemektedir. Şöyle ki; yetkili müesseseler vadeli işlem ve kredi kartı ile işlemler yapamazlar ve/veya yapacakları işlemleri herhangi bir şekilde taksitlendiremezler. Müsteşarlık’tan izin almadıkça yabancı para alım satım işlemlerinde serbest olarak belirledikleri ve ilan ettikleri alış ve satış kurlarından hesaplanan bedeller haricinde hiçbir ad altında komisyon ya da ücret talep edemezler.
V. ŞUBE AÇMA
A. Şube Açma İzni
Tebliğ’in 11. maddesi uyarınca; bir yetkili müessesenin şube açabilmesi, yetkili müessesenin faaliyet alanı uyarınca belirlenecek türüne göre farklı olarak düzenlenmiştir. Bu doğrultuda; A grubu yetkili müesseselerin şube açabilmeleri Müsteşarlık’ın iznine bağlanmış olup; Tebliğ, şube açmak için Müsteşarlık’a yapılacak başvuruya yönetim kurulu kararının ve şube açılması nedenlerini belirtir bir raporun eklenmesini zorunlu kılmıştır. Öte yandan; Tebliğ, B grubu yetkili müesseselerin yeni şube açmalarına ve bu doğrultuda Müsteşarlık’a başvuruda bulunmalarına cevaz vermemektedir.
B. Şube Faaliyet İzni
A grubu yetkili müesseseler bakımından, yapılacak değerlendirme neticesinde şartları uygun bulunan yetkili müesseselere Tebliğ’in 12. maddesi uyarınca şube açma izni verilir. Şube açma izni alan yetkili müesseselerin şube izin tarihinden itibaren 90 gün içerisinde ilgili şubenin kuruluş işlemlerini tamamlayarak faaliyet izni almak üzere Müsteşarlık’a başvuruda bulunmaları gerekmektedir. Söz konusu 90 günlük süre içerisinde Müsteşarlık’a başvuruda bulunmayan şirketlerin şube açma izni iptal edilmiş sayılır. Tebliğ’in 12. maddesi uyarınca şube faaliyet izni almak üzere yapılacak başvuruya aşağıda belirtilen bilgi ve belgelerin eklenmesi zorunludur.
a) Her bir şube için, yetkili müessese için faaliyet izni alınırken ödenmiş olan sermayeye 2 milyon Türk Lirası ilave edildiğine ilişkin Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nin bir nüshası ve artırılan sermayenin tamamının ödendiğini gösterir bankadan alınacak belge, b) Her bir şube için şirket adına Tebliğ’in 14. madde hükümleri kapsamında, (a) bendinde yer alan ilave ödenmiş sermaye miktarının onda birine karşılık gelen tutarın Kamu Sermayeli Bankalar veya Kamu Sermayeli Katılım Bankalarından birine yatırıldığını tevsik eden belge veya aynı tutarda teminat mektubu, c) Her bir yeni şube için 200 bin Türk Lirası başvuru ücretinin yatırıldığını tevsik eden belge, d) Şubenin tescil edildiği Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nin bir nüshası, e) 492 sayılı kanun uyarınca ödenmesi gereken harcın ödendiğini tevsik eden belge, f) Şube adının ve açık adresinin yetkili müessesenin resmi internet sitesine eklendiğini tevsik eden belge, g) Müsteşarlıkça gerekli görülecek diğer belgeler.6 Yukarıdaki bilgi ve belgelerin başvuruya eklenmesi akabinde Müsteşarlık nezdinde gerçekleştirilecek başvuru ve inceleme akabinde durumları uygun görülen şubelere Müsteşarlıkça “Şube İzin Belgesi” verilir.
VI. DİĞER HUSUSLAR
Tebliğ’de yetkili müesseselere hesap açma, kamera sistemi kurma, müşteri tanıma kuralı ve çerçeve sözleşme yapma, yalnızca A grubu yetkili müesseseler bakımından iç kontrol sistemi oluşturma gibi bazı yükümlülükler getirilmiş ve ilgili kurumlara ilişkin prosedürel düzenlemelere yer verilmiştir. Bu bağlamda, Tebliğ tahtında yetkili müesseselere yukarıda açıklanan şube açılması, birleşme, ortaklarda değişiklik meydana getiren hisse devirleri gibi bazı hususlara ilişkin Müsteşarlık’tan izin alma şartı getirilmiş olup; faaliyete ara verme, şube kapanışı, şirket unvanında değişiklik meydana gelmesi gibi bazı hususlar bakımından ise Müsteşarlık’a bilgi verme yükümlülüğü düzenlenmiştir.7
VII. YAPTIRIMLAR
Yetkili müesseselerin kurulmasına ve faaliyetlerine ilişkin olarak Tebliğ’in “Yaptırım” başlıklı 29. maddesi kapsamında farklı birtakım müeyyideler düzenlenmiştir. İlgili maddede düzenlenen yaptırımları (i) kuruluş izninin alınması esnasında, (ii) faaliyet izninin alınması esnasında ve (iii) faaliyet izni alındıktan sonra uygulanacak yaptırımlar şeklinde sınıflandırmak mümkündür.
Bu kapsamda, kuruluş izni ve faaliyet izni başvurularında Müsteşarlık’a yapılan başvurularda gerçeğe aykırı belge verildiğinin ya da beyanda bulunulduğunun tespiti halinde yetkili müessese ve gerçeğe aykırı belge veya beyan veren kişiler hakkında Kanun uyarınca yasal işlem başlatılır. Gerçeğe aykırı belge veya beyan veren kişilerin şirket ortağı olması durumunda ortaklıktan çıkarılması; genel müdür, yönetim kurulu üyesi, imza yetkisini haiz çalışan veya iç kontrol görevlisi olması durumunda söz konusu görevden azledilmesi için 60 güne kadar süre verilir. Belirtilen süre sonunda gerekli işlemlerin gerçekleştirilmemesi durumunda verilmiş olan yetkili müessese faaliyet izni iptal edilir.
Ayrıca, “Faaliyet İzin Belgesi” verilmesinden önce faaliyete geçen yetkili müessesenin kuruluş izni Müsteşarlıkça iptal edilir ve kurucuları ile şirket hakkında Kanun uyarınca yasal işlem başlatılır.
Faaliyet izin ve şube faaliyet izin tarihlerinden itibaren 90 günlük süre içerisinde faaliyete geçilmemesi halinde ise, Müsteşarlıkça verilen faaliyet izni ve şube faaliyet izni iptal edilecektir. İptal edilen “Yetkili Müessese Faaliyet İzin Belgesi” ve/ veya “Şube Faaliyet İzin Belgesi”nin, iptal işleminin tebliğinden itibaren 5 gün içerisinde Müsteşarlığa gönderilmesi zorunludur. Aksi takdirde şirket hakkında Kanun uyarınca yasal işlem başlatılacaktır8.
VIII. SONUÇ
Günümüz ticaret hayatının ve turizm sektörünün dinamik yapısı nedeniyle halk arasında döviz büroları olarak adlandırılan yetkili müesseseler, gün geçtikçe daha da büyük önem arz etmektedir. Bakanlıkça tespit edilen usul ve esaslar çerçevesinde dövize ve kıymetli madenlere ilişkin işlemler yapmasına izin verilen anonim şirketler olarak tanımlanan yetkili müesseseler, ülkemizde döviz piyasasının oluşmasına önemli katkıda bulunmaktadır. Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ kapsamında, faaliyet alanları bakımından, A grubu yetkili müesseseler ve B grubu yetkili müesseseler olarak iki ayrı grup altında incelenen yetkili müesseseler, yukarıda izah edildiği üzere; kuruluş izni, anonim şirket kuruluş işlemleri ve faaliyet izni olmak üzere üç ayrı aşama akabinde kurulmakta ve yine ilgili mevzuat hükümlerinde belirtilen faaliyet alanları ile sınırlı olmak kaydıyla faaliyetlerine devam etmektedirler.
KAYNAKÇA
DOÇ. DR. ALI IHSAN KARACAN, Bankacılık Kurumları Hukuku - I, C. 1/1, 1. Baskı, Legal Yayıncılık, İstanbul (Erişim tarihi: 02.01.2018)
RAIF BAKOVA/ILYAS BALOĞLU, “Yetkili Müesseseler (Döviz Büroları) Tarihi, Mevzuatı ve Denetimi”
YEMINLI MALI MÜŞAVIR TALHA APAK, “Yetkili Müesseseler (Döviz Büroları) Mevzuatı (Kuruluşu - Denetimi - Vergilendirilmesi)”
SERHAN DINÇ, “6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’na Göre Anonim Şirketlerde Yönetim Kurulu Üyelerinin Hukuki Sorumluluk Hâlleri”,Ankara Barosu Dergisi, Ankara 2016, s. 158.
Türk Parasi Kiymetini Koruma Hakkinda 32 Sayili Karara İlişkin Tebliğ, 30317 sayılı Resmi Gazete (Tebliğ No: 2018-32/45)
DİPNOT
1 Yeminli Mali Müşavir Talha Apak, “Yetkili Müesseseler (Döviz Büroları) Mevzuatı (Kuruluşu - Denetimi - Vergilendirilmesi)” s.1.
2 Türk Parasi Kiymetini Koruma Hakkinda 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ, 30317 sayılı Resmi Gazete (Tebliğ No: 2018-32/45), madde 6.
3 Doç. Dr. Ali İhsan Karacan, Bankacılık Kurumları Hukuku - I, C. 1/1, 1. Baskı, Legal Yayıncılık, İstanbul (Erişim: 02.01.2018) s.396.
4 Türk Parasi Kiymetini Koruma Hakkinda 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ, 30317 sayılı Resmi Gazete (Tebliğ No: 2018-32/45), md.9.
5 Türk Parasi Kiymetini Koruma Hakkinda 32 Sayili Karara İlişkin Tebliğ, 30317 sayılı Resmi Gazete (Tebliğ No: 2018-32/45), md.4.
6 Türk Parasi Kiymetini Koruma Hakkinda 32 Sayili Karara İlişkin Tebliğ, 30317 sayılı Resmi Gazete (Tebliğ No: 2018-32/45), md.12.
5 Halil Arslanlı, Anonim Şirketler, C.II, 1960 s.119; Oğuz İmregün, ‘’Anonim Ortaklıklarda Toplantı ve Karar Yeter Sayıları ve Yönetim Kurulu Kararlarına Karşı Başvuru Yolları’’, Prof. Dr. Hayri Domaniç’e 80. Yaş Günü Armağanı, C. 1, İstanbul 2001, s.287; Ömer Teoman, ‘’Anonim Ortaklık Yönetim Kurulu Üyelerinin Müzakerelere Katılma Yasağına Aykırılığın Yaptırımı Nedir?’’, BATIDER, C.26, S.4, 2010, (Müzakerelere Katılma Yasağına Aykırılık), s.10.
6 Kılıç, s.69.
7 Serhan Dinç, “6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’na Göre Anonim Şirketlerde Yönetim Kurulu Üyelerinin Hukuki Sorumluluk Hâlleri”,Ankara Barosu Dergisi, Ankara 2016, s. 158.
8 Pulaşlı, s. 1171..
